Υφάνσεις, ένα πανόραμα έργων Ελλήνων ζωγράφων σε ταπισερί και χαλι

Υφάνσεις, ένα πανόραμα έργων Ελλήνων ζωγράφων σε ταπισερί και χαλι

Περιηγηθήκαμε σε μια έκθεση με έργα Ελλήνων ζωγράφων δίπλα σε μοναδικές και πρωτότυπες ταπισερί και χαλιά μας δείχνει μια άγνωστη όψη της ελληνικής δημιουργίας. Η συνδιοργάνωση της έκθεσης «Υφάνσεις. Ζωγραφική και ταπισερί στην Ελλάδα από το 1960» από την Alpha Bank και το Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς έως τις 16 Φεβρουαρίου 2020 έχει διπλό σκοπό: να αποκαλύψει μια πολύ σπουδαία, άγνωστη ως τώρα, όψη της ελληνικής χειροτεχνικής παραγωγής που αναπτύχθηκε στις δεκαετίες 1960-1980 και να παραθέσει τα χειροτεχνήματα αυτά, ταπισερί και χειροποίητα χαλιά, δίπλα στα αντίστοιχα ζωγραφικά έργα από τα οποία προήλθαν.

Η ιστορία της δημιουργίας των ελληνικών ταπισερί ξεκινά από τη δεκαετία του ’50, όταν ανάμεσα στις δραστηριότητες της Βασιλικής Πρόνοιας ιδρύθηκε και το Τμήμα Οικοτεχνίας, με αποτέλεσμα την παραγωγή μιας ενότητας σχεδίων βασισμένων σε έργα ζωγράφων, τα οποία συνέχισαν να παράγονται έως την δεκαετία του 1980. Ο ζωγράφος Γιάννης Φαϊτάκης ήταν η ψυχή αυτού του εγχειρήματος. Μετά την μετεκπαίδευσή του στη Γαλλία, επέστρεψε στην Ελλάδα και δημιούργησε τα πρώτα εργαστήρια με μαθήματα εξειδίκευσης στην ύφανση των ταπισερί σε τεχνίτριες που προέρχονταν από το «Ελληνικό Σπίτι» της λαογράφου Αγγελικής Χατζημιχάλη. To 1965 υφάνθηκαν δοκιμαστικά, πίνακες τεσσάρων σύγχρονων ζωγράφων: του Σπύρου Βασιλείου, του Νίκου Νικολάου, του Γιάννη Μόραλη και του Γιάννη Τσαρούχη και εκτέθηκαν στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, στο ξενοδοχείο Χίλτον, τον Δεκέμβριο του 1965. Η συνέχεια αυτής της προσπάθειας φέρνει κάποια εξαιρετικά αποτελέσματα. Ταπισερί από έργα των Γιάννη Μόραλη, Γιάννη Τσαρούχη, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Νίκου Νικολάου, Σπύρου Βασιλείου, αλλά και ταπισερί του Φαϊτάκη.

Ο επισκέπτης της έκθεσης θα έρθει σε επαφή με έναν κόσμο πρωτόγνωρο, καθώς εξετάζοντας τα έργα τέχνης σε πανί, στον καμβά τους και τα ίδια έργα όπως έχουν μεταφερθεί σε ταπισερί διακρίνονται οι πολλές διαφορές τους. Πρώτον, επειδή τα έργα προϋπήρχαν και δεν ήταν προσχέδια, ο σχεδιασμός και κυρίως, οι χρωματικές κλίμακες είναι αρκετά διαφορετικές. Ελεύθεροι και με πολλές διαβαθμίσεις οι τόνοι του πινέλου, ιδιαίτερα περιορισμένες και προϋπολογισμένες οι επιφάνειες στο υφάδι. Έργα με πληθώρα χρωμάτων, πολλές διαφάνειες και δυναμικές πινελιές αποκτούν στις ταπισερί μια άλλη ματιέρα. Το έργο δομείται με τις επιφάνειες περισσότερο, περιορίζοντας τις χρωματικές διαβαθμίσεις, με περισσότερο ξεκάθαρες χρωματικές μεταβάσεις. Το 1973, η γκαλερί Νέες Μορφές οργάνωσε ομαδική έκθεση μεταφέροντας σε χειροποίητα χαλιά (hand tufted rugs), έργα καλλιτεχνών με τους οποίους συνεργαζόταν. Η διάθεση εδώ έτεινε περισσότερο προς μια λειτουργική μορφή ενός έργου τέχνης, μεταμορφώνοντας πίνακες σε έργα προς χρήση. Την πρωτοβουλία αυτή ακολούθησε το 1981 ο Νίκος  Παπαδάκις στην γκαλερί Πολύπλανο με την έκθεση «Χαλιά από ζωγραφιές Ελλήνων καλλιτεχνών», ενώ από το 60 μέχρι σήμερα, διάφοροι Έλληνες καλλιτέχνες που έζησαν στην Ευρώπη, έδωσαν σχέδιά τους σε εργαστήρια υφαντικής, κυρίως στη Γαλλία: ο Γιώργο Βακαλό στο Αtelier Novion στην École Nationale dAubusson, ο Κώστας Κουλεντιανός, από  το 1964, με ακατέργαστο μαλλί και ελάχιστο χρώμα στα εργαστήρια της Νinette Chaufheid και της MarieThérèse Jacquet. Επίσης ο Μάριος Πράσινος, που δημιουργούσε ταπισερί ήδη από το 1951.

Σε ένα κόσμο γεμάτο χρώμα και φαντασία, ο επισκέπτης θα εμπνευστεί από αυτές τις μοναδικές χειροτεχνίες που ζωντανεύουν τοπία και πρόσωπα και μας θυμίζουν μια ξεχασμένη εφαρμογή, ανεπανάληπτη και εξαιρετικά ιδιαίτερη.

Στην έκθεση μπορείτε να δείτε έργα των καλλιτεχνών: ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ – ΓΚΙΚΑΣ , ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ,  ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ,  ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΪΤΑΚΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ, ΜΑΡΙΟΣ ΠΡΑΣΙΝΟΣ, ΝΙΚΗ ΚΑΝΑΓΚΙΝΗ , ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΚΑΛΟ, ΑΛΕΚΟΣ ΦΑΣΙΑΝΟΣ , ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΛΕΝΤΙΑΝΟΣ,  ΤΑΚΗΣ ΚΑΤΣΟΥΛΙΔΗΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗΣ, ΗΛΙΑΣ ΔΕΚΟΥΛΑΚΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΥΤΑΡΑΣ, ΠΑΡΙΣ ΠΡΕΚΑΣ, ΧΡΟΝΗΣ ΜΠΟΤΣΟΓΛΟΥ, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, ΣΩΤΗΡΗΣ ΣΟΡΟΓΚΑΣ, ΟΠΥ ΖΟΥΝΗ, ΑΛΕΞ ΜΥΛΩΝΑ, ΜΑΡΙΑ ΛΟΪΖΙΔΟΥ, ΒΟΥΛΑΜΑΣΟΥΡΑ, ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ, ΙΣΜΗΝΗ ΣΑΜΑΝΙΔΟΥ, AΡΤΕΜΙΣ ΑΛΚΑΛΑΗ, ΖΩΗ ΓΑΪΤΑΝΙΔΟΥ, ΤΟΥΛΑ ΠΛΟΥΜΗ, ΜΑΝΩΛΗΣ ΖΑΧΑΡΙΟΥΔΑΚΗΣ, BΑΣΙΑ ΑΔΑΜΟΥ ΒΑΝΕΖΗ, ΔΑΦΝΗ ΜΠΑΡΜΠΑΓΕΩΡΓΟΠΟΥ, ΕΛΕΝΗ ΤΖΑΤΖΑΛΟΣ , ΖΑΝ ΛΥΡΣΑ, ΝΙΚΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ

 

 

 

Πληροφορίες για την έκθεση: Υφάνσεις. Ζωγραφική και Ταπισερί στην Ελλάδα από το 1960 έως σήμερα 

 Διάρκεια έως 16 Φεβρουαρίου 2020

Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138

 

Share this!